Baba Tarihçi

20 YY DA OSMANLI DEVLETİ 

GENEL DURUM 

1- İç karışıklılar ve dış baskılardan dolayı büyük çapta toprak kaybetmiştir.1829- Yunanistan bağımsızlığını kazandı.1830-Fransa Cezayir’i işgal etti.1881-Fransa Tunus’u işgal etti.1882- İngiltere Mısır’ı işgal etti.1878- Rusya Kars, Ardahan ve Batum’u işgal etti.

2- Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlığını kazandı.

3- İngiltere, Fransa ve Rusya’nın kışkırtması ile Balkanlarda milliyetçi isyanlar çıkmıştır. 

TRABLUSGARB SAVAŞI (1911–1912) 

Nedenleri 

1- İtalya’nın hammadde ve pazar arayışı

2- Trablus’un hammadde zengini olması ve ticaret yolları üzerinde olması

3- Osmanlının savunacak gücünün olmaması

4- İtalya’nın Avrupalıların desteğini alması 

NOT: Osmanlı Trablus’a yardım gönderemedi çünkü

1-Mısır İngiliz işgalinde olduğu için karadan bağlantı yoktu.

2- Osmanlı donanması yetersizdi. 

NOT: Almanya tarafsız kalmıştır. Bazı gönüllü Osmanlı subayları (Mustafa Kemal) buraya giderek halkı teşkilatlandırmış ve İtalya’ya ağır kayıp verdirmiştir. Osmanlının Trablus’u vermeyip savaşı uzatması üzerine İtalya Osmanlıyı barışa zorlamak için Ege’deki On iki ada ve Rodos’u işgal etti. Osmanlı antlaşma yapmak istemese de Balkan Savaşları çıkması üzerine 18 Ekim 1912 Uşi Antlaşmasını imzalamak zorunda kaldı. 

Maddeleri 

1- Trablus ve Bin gazi İtalya ya verilecek

2- On iki ada ve Rodos Balkan Savaşı bitene kadar İtalya’da kalacak

3- Buradaki Müslümanlar Osmanlı halifesine bağlı olacak

4- Osmanlının dış borçlarının ödenmesine İtalya yardım edecek 

Sonuçları 

1- Osmanlı Kuzey Afrika’daki son toprağını da kaybetti.

2- Yunanistan’ın On iki adayı işgal tehlikesine karşı geçici olarak İtalya’ya verildi. Balkan Savaşları sonunda vermeyerek 1. Dünya savaşında işgal ettiğini ilan etmiştir. 2. Dünya Savaşından sonra 1947 de İtalya On iki adadan çekilince Büyük devletlerinde araya girmesiyle Rodos ve On iki ada Yunanistan’a verildi.

3- Osmanlı halifeliği kullanarak bölge halkı ile bağları devam ettirmek istemiştir.   

BALKAN SAVAŞLARI (1912–1913) 

1. BALKAN SAVAŞI  

Nedenleri 

1- Rusya’nın Balkan devletlerini kışkırtması

2- Osmanlı’nın Almanya’ya yaklaşmasından rahatsız olan İngiltere Rusya’yı Osmanlı, boğazlar ve balkan politikasında desteklemesi

3- Balkan ulusların Osmanlı topraklarını ele geçirip genişlemek istemesi

4- Avrupalıların Balkan uluslarını desteklemeleri    

5- Milliyetçilik fikirlerin etkisi ve Balkan ulusların aralarında uzlaşma sağlamaları

6- Osmanlı’nın Trablus’ta zayıfladığının ortaya çıkması  

NOT: Önce 8 Ekim 1912 de Karadağ sonra Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan Osmanlıya savaş açtı. Trablus Savaşından yeni çıkan Osmanlı hazırlıksızdı. İtalya ile antlaşma yapmasına rağmen Balkan savaşında başarılı olamadı Yunanistan’ın Ege adalarını işgal etti. Osmanlının Balkan uluslarını yeneceğini düşünen Avusturya ve Rusya bir bildiri ile Osmanlının 1878 Berlin Antlaşmasındaki sınırları dışındaki sınırları tanımayacaklarını ilan ettiler. Fakat Osmanlı başarılı olamadı ve Ege adaları da işgal edildi. Arnavutluk da Avusturya ve İtalya’nın kışkırtması ile bağımsızlığını ilan etti ve Osmanlıdan ayrılan son Balkan devleti oldu. Osmanlı yenilgiyi kabul ederek Bulgaristan ile antlaşma imzalamasına rağmen Yunanistan, Karadağ ve Sırbistan savaşa devam ediyordu. Osmanlının Balkan savaşlarında başarısız olması Avrupalıları memnun etti. Yapılacak antlaşmaları görüşmek için 17 Aralık 1912 de Londra Büyükelçiler Konferansını topladılar. 

OSMANLININ YENİLMESİNİN NEDENLERİ 

1- Büyük devletlerin balkan devletlerini desteklemesi

2- Orduya siyasetin girmesi ve disiplinin bozulması

3- Balkanlardaki 65 bin askerin terhis edilmesi

4- Ordunun eğitimsiz olması ve savaş planının yapılmaması

5- Dört cephede birden savaşması 

NOT: İttihatçılar 1. Balkan Savaşının kaybedilmesinin sorumlusunun İstanbul Hükümeti olduğunu söyleyerek 23 Ocak 1913 de Babı-Ali Baskını ile yönetimi ele geçirdi. Bu olaydan sonra Avrupalıların baskısı sonucu Osmanlı ile Balkan Devletleri arasında 30 Mayıs 1913 de Londra Antlaşması imzalandı. 

1- Osmanlı ile batı sınırı Midye-Enez hattı olacaktı

2- Arnavutluk ve Ege adalarının geleceği büyük devletlere bırakıldı.

3- Yunan Selanik, G.Makedonya ve Girit’i alacaktı.

4- Bulgar Kavala, Dedeağaç ve bütün Trakya’yı alacaktı.

5- Sırplar Orta ve Kuzey Makedonya’yı alacaktı.  

1- Osmanlı Balkanlardan tamamen çekildi.

2- Ege’deki Osmanlı hâkimiyeti sona erdi.

3- Arnavutluk savaşmadan bağımsızlığını kazandı.

4- Osmanlının batı sınırındaki tek komşusu Bulgaristan oldu.

5- Bulgaristan en karlı devlet olduğundan 2. Balkan Savaşının nedeni olmuştur.

6- Osmanlıcılık fikri önemini kaybetti.

7- Balkanlardan Anadolu’ya Türk göçü başladı ve Türkçülük fikri güçlendi.

8- Atatürk’ün ordunun siyasete karışmaması gerektiği görüşü yenilgiyle kanıtlandı   

2. BALKAN SAVAŞI (1913)       

1.Balkan Savaşından karlı çıkan Bulgaristan Yunanistan ve Sırbistan’ın kendine saldıracağını anlayınca Onlara savaş açtı. Daha sonra Romanya ve Karadağ’da Bulgaristan’a karşı savaşa girdi. Bulgaristan yenildi. Osmanlıda Bundan yararlanarak Bulgaristan’a savaş açtı ve Edirne’yi aldı. Bulgaristan barış istedi ve Bükreş Antlaşması ile savaşa son verildi.    

Bükreş Antlaşması 10 Ağustos 1913          

Bulgaristan, Yunanistan, Romanya, Karadağ ve Sırbistan arasında imzalandı. Bulgaristan bu dört devlete de toprak vererek üstünlüğünü kaybetti. Dede ağaç ile Ege bağlantısını devam ettirdi.Bu antlaşmadan sonra Balkan devletleri Osmanlı ile ayrı antlaşma imzaladılar. 1. Dünya savaşı Balkanlardaki istikrarsızlıklardan dolayı çıkacaktır.  

İstanbul Antlaşması 29 Eylül 1913         

Osmanlı ile Bulgaristan arasında imzalandı. 1-Meriç Nehri sınır kabul edildi.2-Edirne, Kırklareli, Dimetoka Osmanlıya bırakıldı.3-Bulgaristan’da kalan Türkler 4 yıl içinde göç edebileceklerdi.4-Bulgaristan’daki Türkler ile Bulgarlar eşit olacaktı.5-Mülkiyet hakkı, eğitim dili Türkçe olması, din hürriyetini kabul etti.  

Atina Antlaşması 14 Kasım 1913         

Osmanlı ile Yunanistan arasında imzalandı. 1-Osmanlı Girit’in ve balkanlardaki aldığı toprakların Yunanlıların olduğunu kabul etti.2-Yunanistan’daki Türklerin hakları belirlendi.3-Ege adalarının geleceği büyük devletlerin hakemliğine bırakıldı. Büyük devletler On iki adayı İtalya’ya Ege adalarını Yunanistan’a vermeyi kararlaştırdı. Osmanlı kabul etmedi ve bu sorun 1. Dünya Savaşı sonrası çözüldü. 

İstanbul Antlaşması 13 Mart 1914           

Osmanlı ile Sırbistan arasında imzalandı. İki devlet arasında ortak sınır kalmadığı için Sırbistan’daki Türklerin hakları ve taşınmaz malların durumu ile ilgili kararlar alınmıştır.  

BALKAN SAVAŞLARININ GENEL SONUÇLARI 

1- Osmanlı Balkan hâkimiyetini tamamen kaybetti.

2- Balkanlarda Türkler azınlık oldu ve Balkan Türkleri Sorunu çıktı.

3- Osmanlının Ege hâkimiyeti sona erdi ve Ege Adaları Sorunu çıktı

4- Osmanlının Balkanlardaki Türk nüfusu azaldı ve Anadolu’da nüfus arttı.

5- Bugünkü Batı sınırımız çizildi.

6- Babı- Ali baskını ile İttihatçılar yönetimi ele geçirdi. Orduyu gençleştirerek askerin eğitimi için Almanya’dan subaylar getirildi.

7- Bulgaristan 2. Balkan Savaşı ile verdiği toprakları alabilme arayışına girdi.