Baba Tarihçi

OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞ DEVRİ

Osmanlı hanedanı Oğuzların Bozok koluna bağlı Gün Han bölümünün Kayı boyundandır. 1071 Malazgirt zaferinden sonra Ahlât yöresine yerleşen Kayılar Türkiye Selçuklu hükümdarı 1. Alâeddin Keykubat tarafından Ankara yakınındaki Karaca dağ’a yerleştirildiler. Bir süre sonra Kayılara Söğüt ve Domaniç yöresi yaylak ve kışlak olarak verildi. Böylece Kayılar Bizans sınırına yakın olan uç bölgesine geldiler.  

1–14. YY BAŞLARINDA ANADOLU’NUN DURUMU 

1243 Köse dağ Savaşı’nda Türkiye Selçukluları Moğol İlhanlı devletine yenilmiş ve Anadolu’da siyasi birlik bozulmuştur. Anadolu’da bağımsız Türk beylikleri kurulmuştur. Türkiye Selçukluları yıkılışa geçmiş Anadolu’ya ilhanlılar hâkim olmuştur. Bizans Bursa’dan Karadeniz’e kadar hâkim olmuş. Trabzon ve çevresinde ise Trabzon Rum İmparatorluğu egemen olmuştur. Amasra’da Cenevizlere ait ticaret kolonisi kurulmuştur. Kısaca Anadolu’da siyasi bölünmüşlük vardı. Bu da Osmanlının büyümesinde önemli bir etken olmuştur.     

2–14.YY BAŞLARINDA BALKANLARIN DURUM 

Bu dönemde Balkanlarda Bizans’ın toprakları vardı.Ayrıca Bulgar, Macar, Eflek-Boğdan prenskiği, Sırp ve Rum Despotluğu vardı. Bu devletler zayıflamış olan Bizans ile mücadele ediyorlardı. Balkanlardaki siyasi bölünmüşlük ve Osmanlının hedef seçtiği Bizans’ın Balkan devletleri ile mücadele halinde olması Osmanlının Balkanlarda büyümesini kolaylaştırmıştır.  

3- OSMANLI DEVLETİ’NİN BÜYÜMESİNİ KOLALAŞTIRAN SEBEPLER 

1 -Anadolu ve Balkanlarda siyasi birliğin olmaması

2 - Osmanlıların Bizans’a komşu olması, bu durumun gaza ve cihad politikasına ortam hazırlaması

3  - Osmanlı Anadolu’daki diğer güçler olan ilhanlı, Türkiye Selçuklu, Ahiler ve beylikler ile iyi geçinerek öncelikli hedefi Bizans ile mücadeleye önem vermesi

4  -Bizans’a yapılan seferlerde Bizanslı Tekfurların ( Vali ) birbiriyle mücadelesi ve Bizans’ın taht kavgalarından yararlanılması 

5  - Osmanlının Kuruluş döneminde iyi eğitimli padişahların başta olması

6  - Osmanlını Güçlü bir merkezi yönetime sahip olması

7  - Osmanlının Balkanlarda ilerlediği sırada İngiltere ve Fransa arasında Yüzyıl Savaşlarının olması (1337–1453)

8  - Fetihlerin işgal ve istila amaçlı değil, gaza ve cihad amaçlı yapılması

9  - Fethedilen topraklardaki halka adaletli ve hoşgörülü davranılması

10 – Fetihlerin kalıcı ve hızlı olması için fethedilen bölgelerde Tımar ve İskân siyasetinin takip edilmesi. Orhan Bey zamanında Bakanlardaki Fethedilen bölgelere Türkmenlerin yerleştirilmesi politikasına İskân Siyaseti denilmiştir. 

İskân Siyasetinin Amaçları

1-Fethedilen yerlerin Türkleşmesini sağlamak

2-Fetihlerin kalıcı olmasını sağlamak

3-Fethedilen yerlerin güvenliğini sağlamak

4-Göçebe Türkmenleri yerleşik hayata geçirerek halka zarar vermelerini önlemek   

OSMANLI DEVLETİ’NİN ÖZELLİKLERİ 

1-Tek bir hanedanın hüküm sürdüğü en uzun ömürlü devlettir.

2-Şer’i ve Örfi hukuk uygulanmış ve padişahın yetkileri sınırlandırılmıştır.

3-Üç kıtaya yayılarak bir dünya devleti olmuş yıkıldığında topraklarında 40’a yakın devlet kurulmuştur 

4-Osmanlı İslam birliğini sağlamış,  yıkıldığında ise bu birlik bozulmuştur.

5-Anadolu’da Türk Birliğini kesin olarak sağlamıştır.

6- 1.Selim ( Yavuz) den sonra padişahlar halife sıfatını taşımış ve teokratik bir devlet özelliği göstermişlerdir.

7-Balkanlar’da İslam dini ve Türk kültür ve medeniyetini yaymışlardır. 

KURULUŞ DEVRİ PADİŞAHLARI (1299–1453) 

Osman Bey (1281–1326)

Orhan Bey (1326–1362)

1.Murat (1362–1389)

1. Bayezid (1389–1402)

Fetret Devri (1402–1413)

1.Mehmet (1413–1421)

2.Murat (1421–1451)

2.Mehmet (1451–1481) 

OSMAN BEY DÖNEMİ (1281–1326) 

Osmanlı Devleti’nin kurucusudur. Babası Ertuğrul Gazi’nin ölümü üzerine Kayı Boyu’nun ileri gelenleri Osman beyi seçmiştir. Osman Bey Çoban oğulları beyliği yıkılana kadar onlara bağlı kaldı.(1291) tarihinden itibaren Türkiye Selçuklularının uç beyi haline geldi. Türkiye Selçuklu Hükümdarı 3. Alâeddin Keykubat’ın İlhanlı (Moğol) hükümdarının yanına götürülmesi ile Anadolu’da oluşan otorite boşluğundan faydalanan Osman Bey (1299)’da bağımsızlığını ilan etti. Anadolu Türk beylikleri ile iyi geçindi. Anadolu’da dini ve siyasi güçleri olan Ahilerin Lideri Şeyh Edebali’nin kızıyla evlenerek bu teşkilatın desteğini aldı.  Hedef olarak Bizans’ı seçti. Bizans iç ve dış sorunlarla uğraştığından Anadolu ile ilgilenemiyordu. Bizans’ta Bursa, Bilecik ve İzmit gibi önemli şehirler vardı. Osman Bey Bizans’ı dinlemeyen Tekfurlardan (vali) Karaca hisar, Yar hisar, İnegöl, Yund hisar ve Yeni şehir’i aldı. Osman beyin bu ilerleyişi karşısında Bizans tekfurlar ile anlaşarak Osman Bey üzerine ordu gönderdi. (1302) Koyun hisar Savaşı ile Bizans yenilmiştir. Bu Osmanlı ve Bizans’ın ilk savaşıdır. Ve çağdaş kaynaklar ilk defa Osman Bey’den bahsetmiştir.            (1321)’de Mudanya’nın fethi ile Bizans’ın Bursa bağlantısı kesildi. Osman Bey’in bu dönemde hasta olması Bursa’nın fethini geciktirdi. (1326)’da Orhaneli kalesi alındıktan sonra Bizans’tan yardım alma ümidini kesen Bursa Tekfuru Şehri Osmanlılara teslim etti. Bursa’nın alınmasından kısa bir süre önce ölen Osman Bey vasiyeti üzerine Bursa’ya gömüldü. Osman Bey döneminde fetihler gönüllü Türkmen birlikleri ile yapılmıştır. İlk Osmanlı parası da Osman Bey döneminde basılmıştır.   

ORHAN BEY DÖNEMİ

(1326–1362) A - Anadolu’daki Gelişmeler

Osman Beyin yerine Orhan Bey geçti. Bursa’yı alarak Başkent yaptı. Orhan Bey İznik’i kuşattı. Bunun üzerine Bizanslı 3. Andronikos Osmanlıyı durdurmak için bir ordu gönderdi. (1329) Maltepe (Palekanon) Savaşı’nı Osmanlı kazanarak İznik, Gemlik ve İzmit alınarak Kocaeli Yarımadası Osmanlı hâkimiyetine girdi.  Orhan Bey Balıkesir’de kurulan Karesi oğlu beyliğini almış ve Osmanlıya katılan ilk beylik olmuş ve Anadolu Türk Birliğini sağlama yolunda ilk adım atılmıştır. Bu beyliğin donanması sayesinde Rumeli’ye geçiş ve Marmara’daki adaların fethi kolaylaşmıştır. Adalar (1352) ‘de alınmıştır. (1354 )‘de Ahilerden Ankara alınmıştır. 

B - Balkanlardaki Gelişmeler 

Bu dönemde Bizans’ta Kantakuzenos ve Yuannis taht için mücadele ediyordu. Kantakuzenos Osmanlıdan yardım istedi. Osmanlıda kuvvetleri ile Rumeli’ye geçerek Kanatakuzenos’un Rumeli’ye hâkim olmasını sağladılar. Kantakuzenos Osmanlı yardımının devamlı olması için Osmanlıya Rumeli’deki Çimpe Kalesini verdi (1351). Böylece Osmanlının Rumeli’deki ilk toprağı olmuştur ve burayı Rumeli fetihlerinde bir üs olarak kullanmışlardır. Rumeli’de Gelibolu, Bolayır, Çorlu, Tekirdağ, Lüleburgaz, Keşan ve Malkara alınmış ve buralara Türkmenler yerleştirilmiştir. 

C - Teşkilatlanma Çalışmaları 

1- Yaya ve Müsellem denilen ilk düzenli ordu kurulmuştur.

2- ilk divan teşkilatı kurulmuştur.

3- Vezirlik Kurumu oluşturmuştur.

4- İllere ilk defa Kadı ve Subaşılar gönderildi.

5- İlk donanmaya sahip olundu ve Karamürsel’de ilk tersane kuruldu.

6- İlk medrese Bursa ve İznik’te açıldı.

7- İlk imarethaneler (Aşevleri) açıldı. Yapılan bu teşkilatlanma çalışmaları belikten devlete geçişi sağlamıştır.  

1. MURAT DÖNEMİ (1362–1389) 

A – Anadolu’daki Gelişmeler 

Orhan Beyin yerine 1. Murat geçti. Ahiler 1. Murat’ın kardeşleri ile mücadelesinden yararlanarak Ankara’yı almışlarsa da 1. Murat 1362 ‘ de tekrar geri almıştır. 1. Murat oğlu 1. Bayezid’i Germi yan oğlu Beyinin kızı ile evlendirdi. Germi yan oğulları da Kütahya, Simav ve Tavşanlı’yı Çeyiz olarak Osmanlıya vermiştir.          Hamit oğullarından Akşehir, Beyşehir, Seydişehir, Yalvaç, Karaağaç ve Isparta satın alınmıştır.           Karaman oğullarıyla akrabalık kurulmasına rağmen 1. Murat’ın Balkanlarda bulunmasını fırsat bilen Karaman oğulları Beyşehir’i aldı. Bunun üzerine 1. Murat Karaman oğullarına sefer düzenledi ve onları yenerek bu beyliğe üstünlüğünü kabul ettirdi. Anadolu Türk Birliği’ni kurma çalışmaları hızlanmıştır.  

B – Balkanlardaki Gelişmeler     

Anadolu’daki işleri yoluna koyan 1. Murat Bizans ve Bulgarları 1363 Sazlı dere Savaşı ile yenmiş ve Edirne’yi almıştır. Daha sonra Gümülcine ve Filibe’yi alarak Çatalca’ya kadar geldi. Bu fetihler Balkan devletlerini harekete geçirmiş Macar, Bulgar, Sırp, Eflak ve Bosna haçlı ordusu kurarak Edirne üzerine yürüdü. Haçlılar Meriç Irmağı’nı geçince Hacı İlbey gece baskınıyla (1364) Sırp Sındığı Savaşı’nda haçlıları yendi. Böylece ilk haçlı ittifakı başarısız oldu. Edirne başkent yapıldı. Bu savaştan sonra Bulgarlar Osmanlı hâkimiyetini tanıyarak vergi vermeyi kabul ettiler (1369). (1371) Çirmen Savaşı ile Sırpları yenen Osmanlıya Makedonya yolu açılmıştır. Ve Sırplar Osmanlı hâkimiyetini tanıyarak vergi ve asker vermeyi kabul ettiler. Osmanlının Balkanlardaki stratejik yerler olan Manastır, Sofya ve Niş’i alması üzerine Sırp, Boşnak, Hırvat, Arnavut ve Macar birleşti. Bunların birleşmesini engellemek isteyen 1. Murat Bosna Krallığı üzerine Bir ordu gönderdi ve bu ordu Ploşnik denilen yerde yenildi (1388). Bundan cesaret alan haçlılar Osmanlı üzerine yürüdü. Osmanlı Karaman, Aydın ve Saruhan oğullarının yardımıyla Balkanlara geçerek haçlıları (1389)1. Kosova Savaşı’nda yendi. Böylece Tuna’ya kadar Balkanlar Osmanlının eline geçti. Bu savaşta ilk kez Anadolu beyliklerinden yardım alındı ve ilk kez sesinden faydalanmak için top kullanıldı. Zaferden sonra savaş alanında gezen 1. Murat bir Sırp askeri tarafından Şehit edildi.

C – Teşkilatlanma Çalışmaları 

1- Ülke toprakları padişah ve ailesinindir anlayışını getirerek merkezi otoriteyi kuvvetlendirdi.

2- Balkanlarda sınırların genişlemesi üzerine ilk eyaleti olan Rumeli ( Eyaleti) Beylerbeyliğini kurmuştur.

3- Tımar Sistemi kurularak uygulamaya başlandı.

4- Yeniçeri Ocağı kuruldu ve Pençik Sistemi ilk kez uygulandı.

5- Mali teşkilat kuruldu ve uygulandı.

6- Vezir-i Azamlık, Kazaskerlik ve Defterdarlık makamları oluşturularak divan genişletildi.

7- 1. Murat “Sultan” unvanını kullanan ilk Osmanlı padişahıdır.   

1.BAYEZİD DÖNEMİ (1389–1402)  

A – Anadolu’daki Gelişmeler 

Murat’ın 1. Kosova Savaşı’nda şehit edilmesiyle yerine oğlu 1. Bayezid geçti. Rumeli’de otoriteyi kuran 1. Bayezid hükümdar değişikliğinden faydalanmak isteyen Anadolu beyliklerinden Saruhan, Aydın, Menteşe ve Germi yan oğullarını topraklarına kattı (1390). Kütahya merkez olmak üzere bu bölgede Anadolu (Eyaleti) Beylerbeyliğini kurdu.1392 ‘de Hamit ve Candar oğullarının Kastamonu kolunu ortadan kaldırdı. 1. Bayezid’in Karaman oğullarına 1391 de yaptığı sefer sonucu anlaşma yapılmışsa da Niğbolu Savaşı sırasında Karaman oğullarının Osmanlıya saldırması üzerine 1. Bayezid bu beyliği ortadan kaldırmıştır (1397). Niğbolu Savaşı’ndan sonrasında Samsun’u almış ve Ak koyunlulara yenilen Kadı Burhanettin devletini ortadan kaldırarak ilk kez Anadolu Türk Birliği kurulmuştur (1398). (1399) da Memluk tahtındaki değişiklikten yararlanan 1. Bayezid Memluklardan Malatya, Darende, Divriği ve Dulkadir oğullarının merkezi Elbistan’ı almıştır. Bu durum Osmanlı-Memluk ilişkilerini bozmuştur. Fetihlerle sınırlar Trabzon Rum İmparatorluğu sınırına dayanmış Batı ve Orta Anadolu Osmanlının olmuştur. Ayrıca Timur ile Osmanlı karşı karşıya gelmiştir. 

B – İstanbul Kuşatmaları 

1. Bayezid 1391 de İstanbul’u kuşattı. Osmanlıda İstanbul’u kuşatan ilk padişahtır. 1395 de ikinci defa kuşattı. Boğazı kontrol altında tutmak için Anadolu Hisarını (Güzelce Hisar)  yaptırdı. Bu sırada Bizans’ın yardım isteğine olumlu cevap veren haçlıların Niğbolu’nu kuşatması üzerine İstanbul kuşatmasını kaldırarak haçlılar üzerine sefere çıktı. (1396) Nğbolu Savaşı’nı kazanıp tekrar İstanbul’u kuşatsa da Timur’un Anadolu’ya girmesi üzerine Bizans ile anlaşma yaparak kuşatmayı kaldırdı.   

C – Balkanlardaki Gelişmeler 

1. Bayezid Eflak beyini vergiye bağlamış. 1394 de Bulgarlardan Selanik’i almıştır. Bizans’a yardım için gelen haçlıların Niğbolu kalesini kuşatması üzerine (1396) Niğbolu Savaşı yapılmış ve haçlılar yenilmiştir. Bu zafer sonucu Yunanistan’a sefer düzenlenmiş ve Mora Despotluğu alınmıştır. Bulgar Krallığına son verilmiştir. Eflak ve Bosna’ya akınlar yapıldı. Ayrıca Mısırdaki Abbasi halifesi 1. Bayezid’e “ Sultan-ı İklim-i Rum “ unvanını verdi. Bu durum Anadolu Türk Birliği’ni sağlamasını kolaylaştırdı.  

D – ANKARA SAVAŞI (1402) 

Osmanlı Büyük ölçüde Anadolu Türk Birliğini sağlayarak Doğu Anadolu’ya ulaştı ve İran, Irak ve Azerbaycan’a sahip olan Timur’a komşu oldu. Bu da savaşı kaçınılmaz hale getirdi. 

NEDENLERİ 

1- Timur’un Doğu (Çin) seferi öncesinde batısında güçlü devlet bırakmak istememesi

2- İkisinin de Cihan hâkimiyeti düşüncesinin olması

3- İki devletin komşu olması

4-Osmanlıya katılan beyliklerin hükümdarlarının Timur’a sığınarak onu Bayezid’e karşı kışkırtmaları

5- Timur’dan kaçan Karakoyunlu hükümdarı Ahmet Celayir’in Bayezid’e sığınması ve onu Timur’a karşı kışkırtması

6- iki hükümdarın birbirlerine hakaret dolu mektuplar göndermesi

7- Timur’un Osmanlı topraklarına girerek katliam yapması. 

NOT: İki ordu Ankara’nın Çubuk Ovasında karşılaşmış başta Osmanlı üstün iken Beyliklerden alınan askerlerin ve Kar tatarlar’ın Timur’un safına geçmesi Osmanlının savaşı kaybetmesine neden oldu. Yıldırım Bayezid esir düştü. 8 ay esir kaldıktan sonra üzüntüsünden hastalanarak vefat etti. 

SONUÇLARI 

1- Anadolu Türk Birliği bozuldu. Birçok beylik tekrar kuruldu ve aralarında mücadeleye başladılar.

2- Osmanlı dağılma tehlikesi geçirdi.

3- Balkanlardaki Türk ilerleyişi durdu ve bazı topraklar elden çıktı.

4- Bizans bir süre daha yaşama imkânı buldu.

5- Yıldırım Bayezid’in oğulları Timur’un hâkimiyetini tanıdılar.

6- Yıldırım Bayezid’in oğulları arasında taht kavgası başladı ve Osmanlı Fetret Devrine girdi.   

Osmanlı Balkanlardaki bazı toprakları kaybetse de varlığını korumayı başarmıştır. Bunun nedeni 

1-Osmanlının Balkan uluslarının kutsal değerlerine hoşgörülü davranması

2- Vergileri adaletli bir şekilde toplaması

3- Yerli halkın Osmanlıdan memnun olması

4- Tımar ve Tahrir sistemleri ile Balkanlara sahip çıkılması

5- Bu dönemde Avrupa’nın Osmanlıya karşı haçlı ittifakını kuramamış olması

6- Bu dönemde Avrupa’da İngiltere ve Fransa arasında Yüzyıl Savaşlarının devam ediyor olması  

FETRET DEVRİ (1402–1413) 

Tarihte iki hükümdar arasında hükümdarsız geçen döneme Fetret Devri denir. Osmanlıda Yıldırım Bayezid’in Timur’a esir düşmesinden Çelebi Mehmet’in hükümdar olmasına kadar geçen süreye fetret devri denilmiştir. Bu dönemde Yıldırım’ın oğulları Süleyman Çelebi Rumeli’de, İsa Çelebi Balıkesir’de, Musa Çelebi Bursa’da, Mehmet Çelebi de Amasya’da hükümdarlıklarını ilan ettiler. Mücadele sonucu kardeşlerini ortadan kaldıran Mehmet Çelebi Osmanlı padişahı oldu. Mehmet Çelebi Ankara Savaşı’ndan sonra tekrara kurulan Saruhan oğlu beyliğini Osmanlıya kattı ve İkinci defa Anadolu Türk Birliğini kurma çalışmaları başlamıştır. Fetret Devrinde Musa Çelebi İstanbul’u kuşatmıştır.  

1. MEHMET (ÇELEBİ) DÖNEMİ 1413–1421 

A – Anadolu’daki Gelişmeler 

İlk iş olarak Aydın oğullarından İzmir’i almıştır. Karaman oğlunun Bursa’ya saldırması üzerine Karaman seferine çıkmış ve Akşehir, Beyşehir ve Seydişehir’i Karaman oğlundan almıştır. Mehmet Çelebi Candar oğullarında İsfendiyar Bey ile Oğlu Kasım arasındaki anlaşmazlıkta Kasım’ı desteklemiş ve İsfendiyar Bey’e hâkimiyetini kabul ettirmiştir (1416). Cenevizlerden Samsun’u almıştır. 

B – Denizler ve Balkanlardaki Gelişmeler 

1415 de Ege Denizine açılan Osmanlı donanması Türk ticaret gemilerine zarar veren Venedik gemilerinden bir kaçını esir alması üzerine ertesi yıl Gelibolu açıklarında Osmanlı Venedik ile İlk deniz savaşını yapmış Venedik kazanmıştır (1416). Eflak Beyi Fetret Devrinde Kardeşler arasındaki mücadelede Musa Çelebiyi desteklemişti. 1416’da Eflâk’ta iç karışıklıktan yararlanan Mehmet Çelebi burayı Osmanlı hâkimiyeti altına aldı. Bosna’da Mehmet Çelebi zamanında Osmanlı egemenliğine girmiştir. Bu dönemde Osmanlı-Bizans ilişkileri dostluk havasında geçmiştir. 

C – İÇ İSYANLAR 

Şeyh Bedreddin İsyanı 

İyi eğitim görmüş ve bilgin bir kişidir. İslam bilim dünyasının hepsini dolaşmış ve tanınmış bilim adamlarıyla görüşmüştür. Tasavvuf üzerine bazı fikirler ortaya atmış. Bu görüşler Osmanlıdaki İslam anlayışına uymuyordu. Bu nedenle önce Müritlerinden Börklüce Mustafa sonra Torlak Kemal ayaklandı. Şeyh Bedreddin bu ayaklanma sırasında Balkanlara kaçtı ve Deliorman’a yerleşti. Bu olaylar sırasında Balkanlarda bulunan Mehmet Çelebi Şeyh Bedreddin’i yakalattı, yargılandı ve öldürüldü.  

Mustafa Çelebi İsyanı 

Yıldırım Bayezid’in oğullarından Mustafa Çelebi Ankara Savaşı’nda Babası gibi Timur’a esir düşmüş ve Timur onu Semer kant’a götürmüştü. Timur’un ölümünden sonra Bizans’ın da yardımıyla Rumeli’ye gelerek isyan etmiş ancak Mehmet Çelebi’ye yenilerek Bizans’a sığınmıştır. Mehmet Çelebi Kardeşinin serbest bırakılmaması için Bizans’la anlaşma yapmıştır. Mehmet Çelebi 1421’de felç geçirerek vefat etmiştir. 

2. MURAT DÖNEMİ 1421–1451 

A – İç İsyanlar Mustafa Çelebi İsyanı  

Mehmet Çelebi zamanında başarılı olamayan ve Bizans’a sığınan Mustafa Çelebi 2. Murat döneminde Osmanlıda karışıklık çıkarmak isteyen Bizans tarafından serbest bırakılmış ve Bizans’ın yardımıyla Rumeli’de hükümdarlığını ilan etmiştir. Bu durumdan yararlanan Anadolu beylikleri Osmanlıya saldırıya geçmişlerdir. İki ateş arasında kalan 2. Murat önce isyanı bastırmak için kuvvet göndermiş ama bu kuvvetler Mustafa çelebi’ye katılmıştır. Mustafa Çelebi de Edirne’ye gelerek burada hükümdarlığını ilan etmiştir. Daha sonra Anadolu’ya geçen Mustafa Çelebi Ulubat yakınlarında 2. Murat ile yaptığı savaşı kaybetmiştir. Rumeli’ye kaçan Mustafa çelebi yakalanarak Edirne’de idam edilmiştir (1422). 

Küçük Mustafa İsyanı   

2. Murat’ın İstanbul’u kuşatması sırasında Bizans’ın kışkırtması ve bazı Anadolu beyliklerinin de yardımıyla 2. Murat’ın küçük kardeşi Mustafa Çelebi ayaklanmış 2. Murat İstanbul kuşatmasını kaldırmış kardeşini yakalatarak idam ettirmiştir (1423). 

B – Anadolu’daki Gelişmeler  

2. Murat devrinde Ankara Savaşı ile bozulan Anadolu Türk Birliğini sağlama yolunda önemli adımlar atılmıştır. İç isyanlar sırasında Osmanlı aleyhine faaliyette bulunan Candar, Hamit ve Karaman oğulları beylikleri alındı ve Osmanlı hâkimiyeti kabul ettirildi. (1424) de Menteşe, (1425) de Aydın oğulları ortadan kaldırıldı. Erkek evladı olamayan Germi yan Beyi 2. Yakup’un vasiyeti üzerine toprakları Osmanlıya katıldı (1428). 

C – Balkanlardaki Gelişmeler 

Mehmet Çelebi’nin düzene soktuğu Balkanlar Kesin olarak 2. Murat zamanında Osmanlı yönetimine girmiştir. 2. Murat hem Anadolu ve hem de Balkanlarda sorun çıktığı zaman diğer tarafla barış yapmaya çalışıyor ya da savunma yapıyordu. 2. Murat’a kadar Venedik ile iyi ilişkiler kurulmuştu fakat Osmanlı Adriyatik ve Ege ‘ye ulaşınca Venedik telaşa kapıldı. 2. Murat 1425’de Makedonya ve Selanik’i almak istemesi sonucu savaş çıktı ve 1430 ‘a kadar sürdü. Bu sürede Osmanlı Selanik Yanya ve Serez’i Venedik’ten aldı. Sonunda da barış yapıldı. Sırplar Belgrad’ı Macarlara verdi. Eflak ve Bosna da Osmanlıya bağlanmayı reddetti. Ve sonuçta Osmanlıya karşı Macar, Sırp, Eflak ve Bosna’dan oluşan bir haçlı birliği kuruldu. 2. Murat haçlılara karşı başlarda başarılı idi. Fakat Macaristan’da Ladislas’ın tahta çıkmasıyla başarısız sonuçlar almaya başladı. Bu durum 1444 yılına kadar sürdü. Bunun üzerine Osmanlı 1444 Edirne Segedin anlaşmasını imzaladı.

Antlaşmaya göre 

1-Bulgaristan Osmanlının olacak

2-Sırbistan bağımsız olacak fakat vergi verecek

3-Eflak Macaristan’a bırakılacak fakat Osmanlıya vergi verecek

4-Tuna Nehri sınır olacak

5-Anlaşma 10 yıl sürecek 

NOT: Bu anlaşmadan sonra 2. Murat tahttan çekildi. Ve oğlu 2. Mehmet tahta geçti. Küçük yaştaki birinin Osmanlı tahtında olması Avrupa’da yeni bir haçlı ordusunun oluşmasına neden oldu. Bu ordu Varna önlerine gelince devlet adamlarının isteği üzerine 2. Murat tekrar tahtta çıktı ve Sefere çıkarak 1444 de Varna Savaşı ile haçlıları yendi. Bu zafer ile Osmanlının Balkanlardaki yeri sağlamlaştı. Osmanlının İslam dünyasındaki saygınlığı arttı. Yunanistan ve Bulgaristan Osmanlı yönetimi altına alındı. 1447 de Macar, Eflak ve Arnavutlardan oluşan yeni bir haçlı oluştu. Bu orduya Sırplar katılmadı.2. Murat haçlıları Kosova ovasında 1448 de Kosova Savaşı’nda yendi. Artık Osmanlıyı Balkanlardan atacak hiçbir güç kalmadı. Bu zafer sonucu Avrupa savunmaya çekilirken Osmanlı taarruza geçti. Avrupa’dan yardım alma imkânı kalmayan Bizans’ın yıkılması an meselesi olmuştur. 2. Murat 1451 de öldüğünde yerine 2. Mehmet geçmiş. Anadolu ve Balkanlarda geniş topraklara sahip düzenli bir devlet bırakmıştır.